Калісьці гэты курган ужо здалёк вымалёўваўся на даляглядзе сваімі ідэальна правільнымі формамі. На гэтай роўнай мясцовасці ён быў як арыенцір, як маяк, які паказвае падарожніку дарогу. У гэтых месцах здаўна так і казалі: «Як убачыш курган, вазьмі лявей (правей) і праз паўгадзіны будзеш на месцы». Або: «На курган трэба падняцца, а адтуль усё як на далоні будзе бачна».
Арыенцірам курган служыў здаўна. Ён быў бачны вёрст за дваццаць, не менш. Атачала яго велізарная дубовая града, што цягнулася ад ракі да бліжэйшага мястэчка. Незадоўга да Першай сусветнай вайны ўладальнік гаю, відаць, меў моцную патрэбу ў грошах і прадаў яе на піламатэрыялы. Сёння няма і самога кургана. Скапалі яго і паклалі ў палатно побач з сучаснай хуткаснай аўтамагістраллю. Кургана ўжо няма, а вось легенда пра яго, думаю, будзе жыць у памяці людзей яшчэ не адно пакаленне.
Даўным-даўно жыў у гэтай мясцовасці малады і багаты князь. Вялізныя яго валоданні былі пад пільным наглядам вернага кіраўніка. Сам жа князь вельмі любіў падарожнічаць па свеце. Дом яго поўніўся незлічонымі дзівосамі, даспехамі, зброяй, залатым посудам, старымі рукапісамі і кнігамі на розных мовах тых краін, адкуль ён вяртаўся. Але вось аднойчы з падарожжа князь нічога не прывёз з сабой, але затое ў яго карэце сядзела зусім юная дзяўчына нябачанай прыгажосці. Пакрыта таямніцай, як гэта мілае стварэнне апынулася побач з князем, але, мяркуючы па ўсім, гэта здарылася зусім не па яе волі. Як кажа легенда, яна нават спрабавала некалькі раз уцячы.
Усе свае багацці паклаў да ног заморскай прыгажуні князь. Але паненка марыла толькі аб адным – вярнуцца да сябе дадому. Ад безвыходнасці і ад тугі, а магчыма, ад нейкай хваробы прыгажуня злегла. Паміраючы, яна звярнулася да гаспадара маёнтка з адзінай просьбай – пахаваць яе на ўсход ад яго дома і насыпаць над магілай высокі курган. І чым вышэй будзе курган, тым больш верагоднасць, што ў першых промнях сонца будзе з'яўляцца яе вобраз, пазіраючы з вышыні ў той бок, дзе ляжыць яе радзіма. І калі князь з дакладнасцю выканае яе пажаданне, то будзе кідаць яна позірк і на самога князя, тым самым дараваўшы яму ўсе яго грахі перад ёй.
Усе багацці, усе зберажэнні, усе бясцэнныя калекцыі князя сышлі на перавозку зямлі і збудаванне кургана над магілай памерлай прыгажуні. Ці бачыў князь сваю каханую ў промнях світальнага сонца – ніхто не ведае. Але работы па збудаванні кургана ішлі да апошняга дня гаспадара маёнтка. Бачылі, як ён сядзеў у крэсле на тэрасе дома: кожную раніцу ён глядзеў, як узыходзіць сонца.
Сёння на тым месцы, дзе калісьці стаяў палац, – невялікая вёсачка, і свяціла, падняўшыся над гарызонтам, азарае сваімі прамянямі хіба што кроны старых таполяў, якія растуць уздоўж вуліцы. Яна вядзе прама на ўсход, у той бок, дзе калісьці ўзвышаўся над усёй ваколіцай прыгожы курган.