Мясціны

Раёўка

Бліжэй да акраіны паселішча мы можам бачыць жылы дом, пабудаваны польскімі ўладамі ў сярэдзіне 30-х гг. ХХ ст. Аднапавярховы будынак з вялізным мансардным паверхам складзены з цэментных блокаў. Гэты будаўнічы матэрыял на той час быў вельмі папулярны і запатрабаваны ў будоўлі не толькі прамысловых і культавых пабудоў, але, як бачым, і жылых дамоў. Ёсць меркаванне, што першапачаткова ён узводзіўся як адміністрацыйны будынак, а потым ужо стаў выкарыстоўвацца як жылы.

Рака Заходняя Дзвіна

Ракаў. Ганчарня

Вось яшчэ адна каменная пабудова, якая захавалася ў дыхтоўным стане да нашых дзён, чыё прызначэнне дакладна невядома. Адны даследчыкі нашай нацыянальнай спадчыны сцвярджаюць, што перад намі лядоўня сядзібы Здзяхоўскіх, іншыя настойваюць, што гэта былая ганчарня, збудаваная ў сярэдзіне XIX ст. Верагодней, гэта ўсё ж ганчарня, адна з самых рэдкіх пабудоў падобнага прызначэння на былых землях Рэчы Паспалітай і ВКЛ.

Ракаў. Гарадзішча

Ракаў. Кангламерат

Ракаў. Капліца

На каталіцкіх могілках у 1862 г. была ўзведзена цагляная капліца ў стылі рэтраготыкі з элементамі класіцызму, асвечаная ў гонар Св. Ганны. У алтарнай зоне капліцы размешчана крыпта з пахаваннямі, а над уваходам – кручаная лесвіца на хоры. Перад святыняй у той жа час была ўзведзена цагляная брама-званіца з трыма арачнымі праходамі, над якімі ўзвышаецца і сама званіца з дзвюма аркамі.

Ракаў. Капліца-надмагілле

На краі старажытных каталіцкіх могілак над пахаваннем у 1921 г. ўзведзена вытанчаная цагляная капліца ў выглядзе альтанкі ў стылі неакласіцызму. А пахаваныя тут прадстаўніцы княжацага роду Друцкіх-Любецкіх. Адна з іх – Марыя, якая памерла ў 1946 г., і яе дачка 21 года зроду, застрэленая савецкімі памежнікамі ў 1921 г. на мяжы, якая размяшчалася зусім побач з былым мястэчкам.

Ракаў. Касцёл

Год пабудовы каталіцкай святыні дакладна вядомы – 1906 г. Пры шчодрым фінансаванні мясцовай шляхты – родаў Булгакаў, Друцкіх-Любецкіх, Здзяхоўскіх – на працягу двух гадоў быў узведзены касцёл у стылі неаготыкі з вохрыстай трывалай цэглы. Пасля Другой сусветнай вайны савецкія ўлады закрываюць святыню і ператвараюць яе ў складское памяшканне. У апошняе дзесяцігоддзе XX ст. касцёл адноўлены і вернуты вернікам. Дзве малітоўныя вежы гэтай трохнефавай базілікі з'яўляюцца цэнтральнай дамінантай ваколіцы і самога пасёлка. Асвечана святыня ў гонар Маці Божай Ружанцовай.', 'text', 'Ракаў. Касцёл\r\n\r\nГод пабудовы каталіцкай святыні дакладна вядомы – 1906 г. Пры шчодрым фінансаванні мясцовай шляхты – родаў Булгакаў

Ракаў. Крыніца

Ракаў. Лядоўня

Ёсць дзве версіі прызначэння гэтай пабудовы, ад якой засталіся толькі руіны. Першая кажа пра тое, што гэтыя руіны цокальнага паверха з велізарным сутарэнным памяшканнем – былая паштовая станцыя, збудаваная прыкладна ў 90-я гг. XIX ст. Паводле іншай версіі, гэта мураваная лядоўня, якая захавалася да нашых дзён ад некалі квітнеўшай тут сядзібы шляхецкага роду Здзяхоўскіх. Руіны гэтай пабудовы можна знайсці побач з каменным касцёлам.

Ракаў. Могілкі

Ракаў. Царква

У 1793 г. пры ўніяцкім манастыры, заснаваным у 1702 г., пабудаваны цагляны храм у стылі барока. Сёння ён вядомы як царква Праабражэння Гасподняга. Будавалася святыня на сродкі роду Сангушкаў. Пасля падаўлення паўстання 1863-1864 гг. уніяцкі храм перабудавалі і асвяцілі як праваслаўны. У 1866 г. перад царквой пабудавана цагляная брама-званіца з рысамі рэтраспектыўна-рускага стылю. У другой палове XIX ст. храм неаднаразова перабудоўваўся і абнаўляўся.

Ракаўская крыніца

Расколаты камень Альбярцінскі

Руінамы старога храма

Калі звярнуць з дарогі М8, можна ўбачыць цагляную паштовую станцыю, пабудаваную па тыпавым праекце ў 1868 г. У самой вёсцы можна палюбавацца маляўнічымі руінамі старога храма, які быў узведзены тут у XVIII ст. Мясцовыя жыхары намагаюцца падтрымліваць жыццё святыні. Яны ачысцілі храм знутры і збудавалі імправізаваны алтар, да якога прыносяць кветкі і іконкі.

Руіны абарончай пабудовы

У невялікім шляхецкім маёнтку побач з гэтай вёскай нарадзіўся знакаміты фалькларыст і паэт, блізкі сябра Адама Міцкевіча і Томаша Зана – Ян Чачот. Адзін з заснавальнікаў тайных студэнцкіх суполак філарэтаў і філаматаў. Непадалёк ад вёскі можна ўбачыць вялізныя руіны былой абарончай пабудовы часоў Другой сусветнай вайны.

Руіны арачнага маста

Сядзіба шляхецкага роду Абрамовічаў у Крыкалах з'явілася ў сярэдзіне XVIII ст. Ад некалі багатай гаспадаркі засталася толькі невялікая драўляная пабудова на высокім каменным цокале і руіны масіўнага арачнага маста ў парку. А вось пейзажны парк

Руіны бровара

Злева ад уезда ў вёску знаходзяцца маштабныя руіны бровара, у самой вёсцы можна ўбачыць руіны драўлянай царквы Раства Багародзіцы і вялізныя руіны касцёла, пабудаванага ў неараманскім стылі ў 1900 г. Гаспадарчыя пабудовы сядзібы Ціханавецкіх пераўтвораны ў бібліятэку, краму, пошту.

Руіны бровара

Гэта былое радавое гняздо вядомага роду Вайніловічаў. Па словах даследчыка старадаўніх сядзібаў Беларусі А. Федарука, некалі маёнтак у Савічах нагадваў нясвіжскую Альбу. Пасля 1917 г. маёнтак быў разрабаваны і спалены. На фамільным цвінтары, таксама разрабаваным, захавалася надмагілле дзяцей Эдварда Вайніловіча Сямёна і Алены. Сёння тут можна ўбачыць толькі руіны старога бровара.

Руіны будынка друкарні

На ўездзе ў вёску гасцей сустракае скромная прыдарожная капліца ХІХ ст. На могілках захаваўся склеп-пахавальня. Драўляны касцёл Дзевы Марыі пабудаваны ў стылі народнага дойлідства ў 1790 г. Захаваліся руіны будынка старажытнай друкарні XVI ст. У ёй была надрукаваная першая ў Рэчы Паспалітай кніга па анатоміі каня. У ХІХ ст. друкарня была перабудаваная пад палац.

Руіны будынкаў гаспадарчага двара

Ад маёнтка Ястржэмбскіх (1882 г.) захаваліся руіны будынкаў гаспадарчага двара: вялізны бровар, разнастайныя гаспадарчыя карпусы, прасторныя свіраны, канюшні, брамы. Таксама да нашых дзён дайшлі пейзажны парк і сажалкі. Нават у такім стане ўвесь гэты гаспадарчы комплекс робіць незабыўнае ўражанне.

Руіны вадзянога млына

Сядзіба ў Борках з пачатку XVI ст. належала магнацкаму роду Сапегаў. Апошнім яе ўладальнікам быў род Пратасевічаў. Захаваліся паасобныя пасадкі пейзажнага парку і невялікая гаспадарчая пабудова з палявога каменю, якую выкарыстоўваюць і сёння. На беразе ракі Чарняўкі можна ўбачыць руіны вадзянога млына з палявога каменю.

Руіны вадзянога млына

Руіны вадзянога млыну

Руіны вартоўні

Руіны велізарнага корпуса

Ад старажытнай шляхецкай сядзібы, якая некалі квітнела тут, засталіся руіны велізарнага корпуса былога бровара або, магчыма, іншай гаспадарчай пабудовы. Па іншых звестках, гэты будынак доўгі час быў жылым і быў узведзены ў ХХ ст. як сядзібны дом.

Руіны гаспадарчых пабудоў

Руіны дома аканома

Руіны драўлянай царквы Раства Багародзіцы

Руіны званіцы